انشاهای من

مقاله -شعر - نثر -داستان

نقدی بر کتب جدید التّالیف فارسی دوره ی راهنمایی / الیاس امیر حسنی

به نام خداوند جان و خرد

 

 

قبل از هر چیز باید به  ذوق ادبی مولفان کتب جدید فارسی آفرین گفت : 1- به سبب این که از خطّ زیبای نستعلیق در این کتاب ها استفاده شده است ، دو دیگر به خاطر این که در جای جای کتاب از تصاویر جالب و دل انگیز استفاده نموده اند ودر یک کلمه آموزش زبان و ادبیّات فارسی را شیرین و گوارا نموده اند .

  من یاد دارم در کتاب های فارسی زمان ما بعد از هر درس کلمه ها و ترکیب های تازه می آمد و معنی می شد و ما دستمان را روی کلمات می گذاشتیم و حفظ می کردیم و کار معلّم هم آسان بود ،دیگر نیاز نبود معلم کلمه های درس را یکی یکی معنی کند . اگر هدف ما یادگیری  دانش آموزان است ، به نظر می رسد روش قدما بهتر بوده است ، چون دانش آموزان راحت طلب کنونی هیچ وقت به واژه نامه ی آخر کتاب مراجعه نمی کنند و این واژه نامه نیز تمام کلمات را در بر نمی گیرد . چه خوب است درس به درس واژه ها معنی شود و دانش آموزان حفظ کنند و معلّم بپرسد .

      نکته ی دیگری که باید در کلیّات به آن اشاره نمود این است که تاریخ ادبیّات از این کتاب ها حذف گردیده است و فقط به نام شاعران و کتاب ها اکتفا شده است و توضیح ها به اعلام آخر کتاب سپرده شده است ، امّا حرف این است که می شد در هر کتاب دو درس به نام دو شاعر از ارکان شعر فارسی تخصیص می یافت و شرح زندگی و آثار آنان می آمد . مثلا" در کتاب اوّ ل راهنمایی فردوسی و استاد شهریار ، در کتاب دوم راهنمایی نظامی و پروین اعتصامی و در کتاب سوم سعدی و حافظ و سهراب و قیصر امین پور و شاعران دیگر .

   مطلب دیگری که در مورد کتاب های جدید التالیف باید بگویم این است که آدم اصطلاحات جدیدی می بیند که در کتاب های گذشته نبوده است . خوب ، این ها نو آوری است و نو آوری امری پسندیده است وکسی مخالف نوآوری نیست ، بحث ما این است که کدام را باید به کار ببریم در حالی که همه ی اصطلاحات در جای خود درستند . مثلا ً در مورد تشخیص در دوره ی راهنمایی چندین اصطلاح به کار برده شده است ، چرا بزرگان ادب فارسی روی یک اصطلاح توافق نمی کنند این که دیگر دستور زبان فارسی نیست هرکس ساز خود را بزند . در پنجم می خوانند : جان بخشیدن به اشیا ، در راهنمایی انسان نمایی پدیده ها ، شخصیّت بخشی ، تشخیص بالاخره کدام؟

        از کارهایی که برای درس انشا در کتاب های درسی صورت می گیرد معلوم می شود که اولیاء امور هم نمی دانند با این درس مظلوم مهجور چه کنند .یک سال می آیند بعد از هر بخش یک درس به نام نگارش می گذارندسال دیگر می آیند آن را حذف می کنند و به جایش دانش های زبانی و ادبی می گذارند و معلوم نیست این دانش ها دستور یاد می دهد یا املا یا انشا ودر شیوه ی ارزشیابی هم همین طور ، یک سال باید 8نمره سوال داد ، 12 نمره متن ، یک سال 10 به 10 می شود و سال دیگر نمی دانم چه شود ؟

       دوستان ما آمده اند برای درس قرآن یک کتاب آموزش تاءلیف کرده اند ویک کتاب قرائت ، خوب بیایید جدا از درس فارسی یک کتاب کوچک آموزش انشا (املا و دستور هم می شود ) هم تالیف کنید و بالاخره کار را تمام کنید .

      چند نکته ی جزئی هم در کتاب جدید فارسی سوم :

1)   -  در چند جای کتاب غلط چاپی دیده می شود که به آن ها اشاره می کنم :

الف – صفحه ی 2، متعادل به جای متعال

ب- صفحه ی 28 ، مرده است به جای نمرده است

ج- صفحه ی 55، گلّه داران تشدید ندار د و همچنین در جایی مصرّ بدون تشدید آمده است .

2)- در تمام کتب فارسی خواسته می شود که منبع و ماخذ نوشته بیاید .(روش درست هم همین است ) لااقل نام نویسنده ، در حالی که چندین درس همین کتاب بدون نام نویسنده وکتابش آمده است .

درس های :

نهم : مثل آیینه

دهم : هم نشین

چهاردهم : راز موفقیّت

هفذهم : امید ایران زمین

3) - در هر فصلی بیتی از شاعری آمده است ، از سنایی ، سعدی ، حافظ ، اقبال و ... درست است که این ابیات ابیاتی پر معنی و زیباست . امّا انبوه نام شاعران در این کتاب و اشاره ای تنها به نام آن ها اگر تنها برای آشنایی است بسیارخوب ولی اگر قراراست معلم این ابیات را تو ضیح بدهد و شرح زندگی شاعر آن را بگوید من فکر می کنم با حجم مطالب کتاب وقت کم بیاید .

4)- فکر می کنم درس نوزدهم مناسب کلاس سوم راهنمایی نیست .

در کل باید گفت کتاب های جدید التالیف نسبت به کتب سابق ادبیّات یک مزیّت فوق العاده دارد و آن این است که دانش آموز از ابتدای کلاس به فعّالیّت مشغول است و شرکت در پاسخ دادن به سوالات و حلّ تمرین ها و خودارزیابی ها نمی گذارد کلاس نظم ونسق خود را از دست بدهد . امّا برای درس های دستور زبان و املا و انشا باید فکری اساسی کرد .

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم دی 1388ساعت 22:44  توسط الیاس امیرحسنی  |